Yolcunun uzun zamandır diline bir
ayet dolanmıştı. Yaşadığı her olayda, trafikte, işte, sohbette, yollarda veya
dinlenirken söyleyip duruyordu. “Fe-eyne tezhebun – O halde nereye
gidiyorsunuz? / Bu gidiş nereye?” Önceleri bu ayetin kendisini sınırlandırdığını
düşünürken zamanla aslında geleceğini şekillendirdiğini, daha güzele götürmeye
başladığını fark etmişti. Lakin bir şeyler eksikti. Eksik olanı bulamıyordu. Çalıştığı
işte, özel hayatında, dostluk ilişkilerinde… Hâsılı hayatında birçok nokta
vardı. Öyle ki iş hayatında verdiği bir kararın beslendiği nokta ile özel
hayatında benzer bir konuya verdiği karar ayrı bir noktadan besleniyordu. Bazen
bu noktalar paralel olmasına rağmen bazen de birbirine tamamen zıt noktalarda
bulunuyordu. Bu zıtlıklar, tezatlar ruhunu öyle yoruyordu ki, günlerce yerinden
kalkamaz hale geldiği oluyordu. İç dünyasında giderek artan sorgular, ardından
sorgular… Bitmek bilmeyen bir iç hesaplaşmaya dönüşmüştü. Hayatında hiç
yaşamadığı ataklara dönmüş durumdaydı. Yola koyulma vaktidir dedi kendi kendine.
Yaklaşık iki yıl kadar önce verdiği sözü yerine getirmemenin sızısını bitirmek
için yola çıkma vaktidir dedi. Öyle demişti yaşlı Kayıkçıya “Bir gün mutlaka
geleceğim”. İçinde kaygı vardı. Geçen bu süre içerisinde yaşlı kayıkçı hala hayatta
mıydı?
Uzunca gittikten sonra nihayet
limandaki bayrağı görmüştü. Sonrasında çınar ağacı, cami ve bulutların
içerisinden dağın karlı tepesi, huzur iklimine girmekteydi. Kalbinin uzun
zamandır bu kadar hızlı çarptığına şahit olmamıştı. Öyle ki aracını kenara
çekip durmak zorunda kalmıştı. Yılmaz Erdoğan’ın “Yaşayabilme İhtimali” şiirindeki
hasret ve umut kokan dizelerini hatırladı. “Çarşıdan bizim eve
giden, ömrümün en uzun, ömrümün en kısa, ömrümün en çocuk, ömrümün en ihtiyar
yolunu koşuyordum.. Çünkü sonunda annem oluyordum babam kokuyordum sonunda..” kendisini zorlukla arabadan dışarıya atabildi. Sanki bir mahpus
hücresinden özgürlüğe çıkıyordu. Köy, bağıyla, bahçesiyle, havasıyla… Onu bir
anne gibi sarmaladı.
Yolcu arabası
olduğu yerde bırakmış, köyün limanına doğru hızlı adımlarla yürümeye
başlamıştı. Sonunda ruhunun serbest kaldığı yere –limana– ulaşmıştı. Sahi en
son ne zaman bu kadar özgür, kendisi olmuştu? Sırtını bayrak direğine yaslayıp
öylece oturdu. Hiçbir şey düşünmeden, hiçbir şey yapmadan, sadece kendisini
özgür bıraktı.
Kayık, limanda
suyun üstünde, derviş gibi hep aynı ritimle olduğu yerde zikir yapar gibi bir
sağa, bir sola başını sallıyordu. Kayığın limana bağlı olan ipi dervişlerin
kendilerini maneviyata bağlayan ruhunu anımsattı, dalmıştı. Bir süre sonra
kendisine doğru gelen birkaç köylüyü gördü. İçlerinden birini tanıdı, Yolcu bir
asker, çocuk edasıyla ayağa fırladı. Topluluğa doğru koşar adımlarla ilerlemeye
başladı. Söz söylemeden, doğrudan Yaşlı Kayıkçıya sarıldı. Son görüşmelerinin
üzerinden bunca yıl geçmesine rağmen ne Yolcuda bir özür, ne de Yaşlı Kayıkçıda
sorgulama vardı… Beraberindeki insanlar ile selamlaştıktan, hal hatır sorduktan
sonra Yaşlı Kayıkçının evine doğru yürümeye başladılar, Yolcu içinden “Geldim
işte, sözüm yere düşmeden geldim” diye geçiriyordu. Yer susmuştu, gök susmuştu,
göl susmuştu…
Eve
vardıklarında Yaşlı Kayıkçı dışarıya –en az kayık kadar eski– bir masa kurdu,
Yolcuyu eve bakacak şekilde oturttu, kendisi ise yanına, sol tarafına geçti.
Sanki ona göstermek istediklerini perdelemek istemiyordu. Yıllara rağmen
bakıldığında Ay gibi berrak ve güven telkin eden yüzü yetmezmiş gibi yüzünde
oğluna, ciğerparesine kavuşan bir annenin, evine misafir gelen ev sahibinin
tebessümü ve mutluluğu vardı. Evin hanımı, sesindeki huzur ile görünmüştü “Hoş
geldin evladım” diyerek sarıldı.
Yaşlı Kayıkçı
“Bir gün geleceğini biliyordum, giderken söz vermiştin” dedi. Yolcu o anı şimdi
gibi hatırlıyordu. “Bir gün mutlaka geleceğim” demişti. “Söz veriyorum”
kelimesini hiç kullanmamıştı. Yolcu edeple cevap verdi Yaşlı Kayıkçıya. Söz
verdiğimi hatırlamıyorum. “Bir gün mutlaka geleceğim” demiştim, dedi. Yaşlı
Kayıkçı gülümsedi, “Biliyor musun
evladım, bir şeyleri yapacaklarını söyleyip sonunda da “söz veriyorum” diyenler
aslında daha önce sözlerinde az da olsa durmayanlardır. Kendileri hatırlamasalar
bile ruhları eskiyi hatırladığından dolayı hem karşıdaki kişiye/kişilere güven
telkin etmek, hem de kendilerine mutlaka yapılacak görev diye ödev vermek için
kullanırlar.” dedi ve sustu.
Yolcu Yaşlı
Kayıkçının buyur etmesiyle öz annesinin huzur iklimine benzer bir sıcaklıkta
kurulan masaya oturdu. Yıllarca büyükşehirlerde, lüks restoranlarda kendisine
özel hazırlanmış tabaklarda yemek yemeye alışkındı. Oysa şimdi, köy evinin
ahşap masasında, tek bir tabakta sunulan yemeği Kayıkçı ve evin Hanımı ile
birlikte kaşıklıyordu. Bu sade sofradan aldığı lezzet, geçmişte tattığı hiçbir
yemeğin ona yaşatmadığı bir doyumu veriyordu. Karın değil, ruh doymaktaydı
artık. Yemekten sonra çay geldi.
Derin suskunluğu
Yolcu bozdu. Yaşlı Kayıkçı, genellikle söze ilk başlayan olmazdı; bu,
tecrübesinin bir parçasıydı. “Bir şeyleri çözemiyorum, birleştiremiyorum,” dedi
Yolcu, sesi kararsız ama dürüsttü. “İş hayatında, özel hayatta, kurduğum tüm
ilişkilerde sanki bir şeyler hep eksik kalıyor. Verdiğim kararların beslendiği
kaynaklar birbirinden çok uzak. Bu uzaklık bazen iş ile ilgili aldığım kararlar
da bile oluyor. Bir konuda farklı yerden, diğer bir konuda farklı bir yerden
çıkıyorum yola. Sonuçlar başarılı olsa bile bu kopukluk beni rahatsız ediyor.
Neden hepsi aynı yerden çıkmıyor, neden içimde bütünlük hissi yok?” dedi.
Ortam yine
sessizliğe bürünmüştü. Çaylar tekrar doldurulmuş, masada şu ana kadar
dokunulmamış atıştırmalıklar duruyordu. Yaşlı Kayıkçı konuşmaya başladı. “Şu karşında,
duvarda asılı olan nedir bilir misin?” diye sordu. Yolcu geldiğinden beridir
evi incelemediğini fark etti. Ev geçmişten yürüyüp günümüze gelmiş gibiydi. Taş
ve çamurdan yapılmış olan ev sade ve küçüktü. Kapı ve camın üzerine tekrar
duvarı devam ettirebilmek için büyük kalaslar yerleştirilmişti. Kiremitten Çatı
yapılmıştı. Ev çok eski olmasına gayet bakımlıydı. Öyle ki camlarda, kapıda,
pervazlarda, duvarda kırık ve dökük yoktu. Çatıdaki bacanın üzerine yuva yapmış
leylekleri gördü. Leylekler bunca konuşmalara rağmen yuvalarından ayrılmamıştı.
Sonra yüzünü başka bir yere, Yaşlı Kayıkçının işaret ettiği yere çevirdi.
Süslemedeki taneleri nohuda benzetti. Bitki tanelerine iplik takılarak yapılmış
olan süs eşyasına bakıyordu. Oldukça eski fakat bozulmamıştı. Muhtemelen evin
hanımının el emeği, göz nuru bir çalışmasıydı. Yaşlı Kayıkçı yolcuya gösterdiği
duvarda asılı olan üzerliği incelemesi üzerine konuşmaya devam etti. “Buna Orta
Asya ve Anadolu’da üzerlik derler. Her ne kadar Türk toplumunda uzun
yıllar nazardan ve kötü ruhlardan korumak amacı ile anılsa da meyve kapsülünün
içerisinde bulunan tohumları tıpta sakinleştirici, parazit ve mikrop
temizleyici, ağrı kesici, bağırsak kurdu düşürücü gibi birçok alanda
kullanılmıştır. Günümüzde tıpta hala kullanılıyor mu? Bilmiyorum.” dedi. Yolcu
can kulağı ile dinliyordu. Zira her ne zaman Yaşlı Kayıkçıyı dinlese muhakkak
bilmek istediğinden çok daha fazlasını öğrenmişti, her anlattığı konu mutlaka
birbiri ile bağlantılıydı. Yaşlı Kayıkçı devam etti. “Üzerliği yapmak için çok
kısa bir süre vardır. Yabani olarak yetiştiğinden dolayı yaşken tam
olgunlaşmamışken taneler toplanır. Her üzerlik meyvesi beş kapsülden oluşur,
her kapsülün içerisi tohumlarla doludur. Narın küçük hali olarak
düşünebilirsin. Bu meyveler kurumadan, kapsüllere zarar vermeyecek, tam
ortalarına denk gelecek şekilde ipliklerle birleştirilir, kuruması için duvara
asılır. Kuruduktan sonra sert bir darbe geldiğinde genelde kapsüller açılır,
tohumlar her yana saçılır.” dedi.
Yaşlı Kayıkçı
devam ediyordu. “Dikkat edersen aşağıya doğru serbest olarak her kolu ayrı
şekilde bağımsız inse bile bir noktada birleşmekte, üzerine işlemeli bez
geçirilmiş mukavemetli bir tahta parçası ile birleşmektedir. Sonra yukarı doğru
tüm bağımsız olan kollar çapraz birleşmeler ve küçülmeler ile nihayet
asılacakları duvardaki üzerlik çivisine tek noktada ulaşmaktadırlar.”
Devam etti. “Her ne kadar üzerliğin tahta parçasından aşağıda olan her bir kol
bağımsız olsa bile bir ana hat çizgisi üzerinde birleştikten sonra yukarıya
doğru birbirine çapraz olarak bağlanarak yukarıya tek bir noktaya gittiğini
görüyor musun?” diye Yolcuya sordu. Yolcu donakalmıştı. Yolcu gözünü duvarda
asılı olan üzerlikten, üzerliğin çivisinden alamaz olmuştu.
Yaşlı Kayıkçı
anlatmaya devam etti. “Senin tüm hayatın boyunca aldığın kararlar şayet en üst
noktada aynı çiviye bağlanmıyorsa üzerliğinin tam olması, güzel gözükmesi,
hepsinden öte amacına hizmet etmesi mümkün değildir.” dedi. “Hepimiz içimizde
yüzlerce belki binlerce bağımsız düşüncelere sahip oluruz. Bu düşünceler şayet
bir noktada birleşmiyorsa veya birleştiremiyorsak o zaman kişinin dürüstlüğü,
güven telkini, liderliği bir anlam taşımaz. Güven vermek için farklı kelimeler
eylemler kullanmaya başlar. Örneğin yapacağı bir işin sonunda karşı tarafa
yapacağına dair güven vermek için ‘söz veriyorum’ der. Sözün sonunun şu
olduğunu unutma! Hayatta ne yaparsan yap, şayet yaptıkların senin üzerlik
çivine ulaşamıyorsa ya bilmeden yanlış bir yapıyorsundur ya da kendine rağmen
yanlış bir şey yapıyorsun demektir.” Uzun bir sessizlik ortamı kaplamıştı.
Helallik isteyip
Yaşlı Kayıkçı ve Evin Hanımından ayrıldı. Köyden ayrılırken zihnine ve
kalbine mıh gibi çakılan o üzerlik çivisiyle, yolculuğunun gerçek anlamını da
yanına alıyordu
***

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder