Yolcu trafik içerisinde aracı ile
ilerliyordu. Oldum olası trafiği, hele hele zamanı değersiz hale getiren
büyükşehir trafiklerini sevmiyordu. Yol kenarındaki reklam panolarından birine
gözü takıldı. Kocaman panoda dışarı fırlayacak gibi bir dinozor resmi vardı. O
kadar canlıydı ki bir an dışarı fırlayacak, saldırıya geçecek hissi ile
irkildi. Muhtemelen trafikteki tüm insanlar aynı hissi yaşıyor diye düşündü,
reklam afişini yapan firmayı takdir etti. Dinozor resminin yanında bir yazı
yazıyordu. Yaklaştıkça daha rahat okudu. “Çok büyüklerdi, fakat geleceği
göremediler.” Bir yazıcının reklamıydı. “Ne alaka” dedi, yoluna devam etti. İlk
ışıklara varmadan bir şeyler hatırladı. Hemen ışıklardan geri dönüp reklam
afişinin önüne kadar geri geldi. Arabasını durdurup seyre daldı. Evet,
hatırlamıştı. İlk kez 1994 yılında yine bir yazıcı markasının o dönemin meşhur
bilgisayar dergilerinden birinde gördüğü reklamın aynısıydı. Aynı dinozor (Tyrannosaurus
rex) aynı slogan, yazıcı aynı yazıcı mıydı? hatırlayamadı. Öğretmen olduğu o
dönem derginin bu reklam sayfasını açar, uzun uzun bu konuyu düşünürdü.
İlk zamanlar “ne var bunda” derdi
kendi kendine. Kâinatta belki de her an yaşanan normal bir durum. Bir meteor
gezegene çarpar, çarpmanın etkisi ile gezegende canlılar yaşayamaz hale gelir, bunun
doğal sonucu olarak bütün canlılar ölür.
Sonradan yavaş yavaş sisin aralandığını görmüş, yaşamıştı. Bütün
canlılar ölmemişti. Bazıları uyuyarak, bazıları kendilerini koruyarak ve en önemlisi
uyum sağlayarak yaşamayı başarmışlardı. Reklamda verilen esas mesaj buydu. “Hadi
be!” diye bağırmamak için kendini zor tutmuştu. Bütün canlılar kendilerinde
yeniden bir güncellemeye gitmiş, günün şartlarında hayatta kalabilmek ve
gelecek nesillerine aktarımı sağlamak amacı ile kendilerinin daha yeni ve daha
verimli halleri ile hayatı devam ettirmişlerdi. Sonuçta gen aktarımı diye bir
olay var. Kim bilir? Belki de bütün hayatların sürekli güncellenme, zamana ayak
uydurma döngüsü bu olay ile başlamıştı. Yıkım gibi gözüken aslında sürekli
gelişimi başlatmıştı. Tüm bunları 20 li yaşlarının başlarında düşündüğünü
hatırladı birden. O günden bugüne neredeyse 30 yıl geçmiş, 50 yaşını aşmıştı.
Bugün önünde durduğu aynı reklam panosu kendisine neyi anlatmaya çalışıyordu?
Neden yeninden önüne gelmişti? Bugün ne anlamalıydı? 30 yıl kendisine ne
öğrenmişti?
Öncelikle o dönemde yaşayıp, hala
hayatta olan ve yaşayan canlıları düşündü. Sahi dinozor döneminden kalan
canlılar var mıydı? Timsahları hatırlıyordu lakin yanlış hatırlıyor da
olabilirdi. Timsahlar dinozor döneminden bugüne kalanlar mıydı? Yoksa çok daha
başka canlılar var mıydı? İçinde bu konuyu araştırmak adına şiddetli bir istek
uyandığını hissetti. Kimdi büyük olmasalar bile geleceği görenler, geleceğe
göre kendilerini geliştirenler?
Reklam panosunun önüne park
ettiği arabasının içerisinde telefonu ile araştırma yapmaya başladı. Araştırmaya
başladığında günümüzde hayatta olan bazı hayvanların dinozorlardanda daha eski
olduğunu gördü. Timsahlar, köpek balıkları, kertenkeleler, yengeçler, deniz
kaplumbağaları ve yılanlar. Fakat hiçbiri deve kuşları hatta en önemlisi tavuklar kadar onu şaşırtmayı başaramadı. 2003 yılında yapılan bir araştırmada t-rex in
kemiğinin içerisindeki protein kolajen moleküllerinin bu günkü canlılarda en
büyük benzerliği tavuk, deve kuşu ve timsahlarda olduğunu görünce adeta şaşkına
döndü. Suda yaşayan canlıları bir şekilde anlıyordu. Sonuçta suyun en derin
yerlerine geçerek bir şekilde hayatta kalmaları elbette mümkündü. Fakat su
dışında yaşayan canlılar nasıl hayatta kalmıştı?
Birden gözünün önünden nice büyük
devletler, imparatorluklar geçti. Asurlar, Hititler, Mayalar, İskitler,
Lidyalılar, Moğollar ve daha nicesi. Dünya tarihi boyunca gelip geçen bütün bu
büyük devletlerin bir problemi vardı, geldiler, kısa veya uzun bir hayat
yaşadılar ve kaybolup tarihin tozlu raflarında yerlerini aldılar.
Tarihteki Türk devletleri?
Onlarda bu döngünün içerisinde kaybolup gittiler diye düşündü. Yine de Türk
devletlerinin tarihlerini tekrardan araştırmaya başladı. Araştırdıkça bir şeyi
fark etti. Hani o birilerinin dilinden düşürmediği “Devlet ebed müddet”
geleneği. Nihal Atsız’ın konu ile ilgili
ilk başta “hadi canım sende” dedirten yazısını okudu. Özetle: “Dünya durdukça
bir Türk devleti her zaman olacak”. Sonra araştırmaya devam ettikçe geleceği
gören bir yapının olduğunu görmeye başladı. Türk devletleri güçsüzleştikçe
içerisinden bir boy yeni devleti kurmakta, aynı gelenekler ile devam
etmekteydi. En büyük geleceği görmeyi çok büyük olmalarına rağmen uzun yıllar
hayatta kalamayan Türk devletlerinden alınan derslerle sonraki kurulan
devletlerde değişime gidilen uygulamalarda rastladı.
Mehmet Akif Ersoy’un meşhur
dizesini hatırladı birden.
Kıssadan Hisse
Beş bin senelik kıssa yarım hisse mi verdi?
"Tarih"i “tekerrür" diye tarif ediyorlar;
Hiç ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi?
Türk devletleri belli bir
büyüklüğe ulaştıktan sonra parçalanıp yıkılıyordu. Bunun altında “devlet
hanedanındır” geleneğinin etkisinin büyük olduğunu gördü. Yani sultan öldüğünde
her oğlu hatta kardeşleri hanedanda söz sahibi oluyor. Bu uygulama ile devlet
daha küçük devletlere bölünüyor, sonra da bitiyordu. Osmanlı devletine geçişte yeni
bir uygulamaya başlandığı dikkat çekiciydi. “Devlet hanedanındır”
uygulamasından “Devlet sultanındır” uygulamasına geçilmişti. Yani artık devlet
sadece bir kişinin yönetiminde olacak, sultanın ölümünden sonra yerine geçen
sultan devleti yönetmeye devam edecek, hanedandan başka hiç kimsenin yönetimde
hakkı olmayacaktı. Osmanlı devleti bu uygulama ile 600 yıl yaşayarak Türk
devletleri içerisinde en uzun ömürlü devlet olmuştu. Sonra yine bir değişime
ihtiyaç duyulmuş, günün şartlarına uymak için sultanlık sisteminden cumhuriyet
sistemine geçerek Türkiye Cumhuriyeti adını almıştı. Öyle ki Osmanlı döneminde
kullanılan bayrak birkaç yeni düzenleme ile Türkiye Cumhuriyeti’nin bayrağı
olmuş, bununla da yetinilmemiş yeni Türkiye Cumhuriyeti Osmanlı Devleti’nin
diğer devletlere olan 107,5 milyon liralık borcunu 1928 yılında Paris’te
yapılan anlaşma ile kabul etmiş, 1929 yılında ödemeye başlamıştı. Yani Türkiye
Cumhuriyeti Osmanlı Devleti’nin devamı olduğunu kabul etmişti.
Mao’nun Çin’inde, Lenin’in
Rusya’sında, Japonya’da ve bütün kadim milletlerde benzer durum söz konusu idi.
Tarihin yeni dönemlere geçiş zamanlarda sürekli bir güncelleme, yeni yaşama
uyum için değişim vardı. Değişmeyenler ise tıpkı eski milletler gibi yok olup
gitmiş veya daha kötüsü başka toplumların içerisinde asimile olarak kaybolup
gitmişlerdi.
Bilgisayar yazılım ve
donanımlarında kullanılan tabirleri hatırladı, “update veya upgrade” yani
“güncelleme” Öyle ya, tüm bilgisayar, hatta günümüzde çok daha fazla kullanılan
cep telefonlarının yazılımları sürekli güncellenmekte, günün şartlarına uygun
hale gelmekte idi. Daha ilerisi elektronik cihazlara yapılan saldırıları
önlemek amacı ile antivirüs yazılımları bu güncellemeleri bazen günde bir defa
yapar halde idi. Dünyanın bir zamanlar en büyük cep telefonu firması olan Nokia’yı
hatırladı. Günün şartlarının gerekliliği olan bu güncelleme işlemini zamanında
yapmamış, tahtını Güney Kore firması olan Samsung’a kaptırmış, daha sonra
birleşmeler, denemeler ile bir şekilde eski gücüne ulaşmak için çaba sarfetse
de hiçbir zaman eski gücüne ulaşamamıştı.
Durum en yenisinden – en
eskisine, en küçüğünden – en büyüğüne ticari işletmeler için de aynıydı. En güzel
örnek bir zamanlar aslan bakkallar süper marketlere karşı olduğu gibi
direniyordu, sonra yerel süper marketler ulusal süper marketlere karşı
direnmeye başladı. Şimdilerde ise süper marketler sanal marketlere karşı aynı
şekilde direniyor. Günün şartlarına göre güncellenen ayakta kalacak, geri
kalanı ise aslan süpermarketler olacak.
Bireysel manada düşünmeye
başladı. “Kişi bazında böyle bir değişim gerekli midir?” diye sordu kendine. 8
milyarı aşmış Dünya nüfusu içerisinde, şayet şu kısacık insan hayatı ile en kısa
zamanda tıpkı milletler, devletler ve şirketler gibi tarihte yok olmak istemiyorsa mutlaka
değişmeli, güncellenmeli insan dedi. Hatta tıpkı antivirüs yazılımları gibi mümkünse
günlük gelişmeli, güncellenmeli.
Her gün okumalı insan, gelişmeli.
Her gün bir önceki günden, hatalarından ders almalı, hataların tekrar etmemesi
için yeni yöntemler bulmalı. Her gün yarınlar için hazırlık yapmalı. Her gün kalıcı
ve sürdürülebilir çözümler üretmeli. Geleceği öngörmeli, kişisel gelişimini bu
yönde yapmalı. Kendisine kişisel gelişimi için hedefler bırakmalı, aylık –
yıllık bu hedefleri ne kadar başardığını analiz etmeli. Her yıl
hedeflerini tekrar güncellemeli. Daha ileri giderek her gün geleceği kendisinden
daha güzel inşa edecek insanlar yetiştirmeli. Bilgi birikimlerini, tecrübelerini
aktarmalı. En çok da güncellenmeyi öğretmeli. Güncellenmenin geleceği görmek
olduğunu öğretebilmeli. Kendisine, ailesine, işine, devletine hasılı dünyaya
faydalı bir şeyler yapmayı becerebilmeli.
Sonra yine gözü reklam
panosundaki dinozora döndü.
İnsan gelecek için en azından
tavukların becerebildiği kadarını yapabilmeli.
…

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder